Lịch sử Innocenti (phần 3 )

Lịch sử Innocenti (kì 3)

LỊCH SỬ LAMBRETTA
Ý tưởng để xây dựng một hình thức vận chuyển rẻ tiền ngay sau chiến tranh được sinh ra vào năm 1944 khi quân đồng minh đã giải phóng Rome từ tai họa chiến tranh Nazi. Loại xe Cushman scooter Mỹ đã được mang đến Ý và Ferdinando Innocenti đã thoáng thấy tương lai từ đó.
Cushman được sử dụng bởi Quân Đồng minh không nhiều cho các cuộc tấn công chớp nhoáng ở quân đội Nazi, nhưng là xe khá tiện lợi để gửi các thông tin giữa các sư đoàn hoặc chỉ đơn thuần để vận chuyển cá nhân những người lính xung quanh căn cứ. Tuy nhiên, đối với Innocenti, đó là một ý kiến hay bất chợt. Ferdinando sớm nhận ra rằng ông có thể áp dụng hầu hết các phụ thuộc sẵn có mà ông đã có tại nhà máy sản xuất xe scooter.
Trong khi chiến tranh vẫn diễn ra ác liệt ở Bắc nước Ý, Innocenti đứng dạng chân vào hàng rào giữa hai bên. Ngay lập tức ông thuê một nhà thiết kế ở Rome để làm một chiếc xe scooter nhỏ, tiết kiệm thô sơ dựa trên Cushman model 32 giờ đây đang chạy quanh quảng trường Rome.
“Experiment O” là một tên của Lambretta nguyên mẫu đầu tiên được hoàn thành chỉ một vài tháng. Kĩ sư người Ý đã được truyền cảm hứng bởi sự đột phá về những dây chuyền kiểu dáng đẹp tương đối của “O” so với thiết kế kiểu lùn, thực tế của Cushman – thường tự hào với các điểm hàn như một dấu hiệu của chất lượng.
Mô hình làm bằng gỗ cho biết tại sao đèn trước được kết hợp chặt chẽ vào trong toàn bộ vỏ toàn thân bọc tất cả mọi thứ từ xe đến bình xăng. Phuộc trước kiểu ống lồng kết hợp với cần tay lái và các phuộc trước và bọc các bộ phận bằng kim loại đã dán tem. Tuy nhiên, phuộc sau còn lại một số điều theo yêu cầu. Rút kinh nghiệm từ thiết kế Harley-Davidson của thời đại, Innocenti đơn thuần dựa vào nhíp xe dưới yên xe để làm giảm bất kì sự va chạm nào mà scooter đập vào.
Sự sắp xếp động cơ theo sau xu hướng xe máy những năm 1930 và chèn ép bàn đạp. Một dây xích từ động cơ sau đó mở rộng ra phía bánh sau với toàn bộ sự lắp ráp được bọc bằng thép ép.
Không biết tại sao “Experiment O” chẳng bao giờ sản xuất đầy đủ. Có lẽ vậy mà Ferdinando Innocenti muốn tận dụng tính thẩm mĩ và các khía cạnh kĩ thuật của scooter xuất hiện đầu tiên trước công chúng của ông ta. Hoặc có lẽ với tất cả sự hỗn độn của thời gian chiến tranh, dự án đã bị trôi qua.
Khi Ferdinando không thể thoát khỏi đường dây của kẻ thù năm 1945 để kiểm tra nhà máy Milan-Lambrate của ông, ông tiếp tục công việc truyền bá quần chúng thông qua xe scooter. Ông giao dự án cho một tổng hàng không trẻ, Pier Luigi Torre, người tự chứng minh trước chiến tranh với các thiết kế của ông về phụ tùng cơ khí cho máy bay.
Torre bắt đầu từ vạch xuất phát, tuy nhiên đã ảnh hưởng bởi scooter Mỹ đi tuần tiễu xung quanh vào đầu những năm 1940. Cụ thể hơn, Cushman Model 32 quân đội đã bắt được sức tưởng tượng của ông. Trong khi nguyên mẫu của Torre vẫn gọi là “Experiment O”, không phải là sự cách tân nghệ thuật, scooter vẫn vững vàng về mặt cơ khí. Thiết kế đổi mới kết hợp với động cơ và truyền động cùng với khung ở bánh sau. Kích thước động cơ duy trì ở 125 cm3 nhưng có một xi lanh và hai pitston cùng với hệ thống điện chạy bởi magneto. Ở phía đối diện magneto là khung, quạt lớn được lắp để thổi khí sạch vào động cơ để giữ nhiệt độ không thay đổi,
Tại các đường dây trung tâm ảnh chưa bị cắt xén của thiết kế xe scooter Innocenti đầu tiên vào mùa Thu 1944. Ở phía trên cùng của bản thiết kế là một vài bức vẽ phác của việc nối vỏ kim loại đối với scooter. Không may, nhà thiết kế của nguyên mẫu này không được biết đến. Bên dưới toàn bộ động cơ của nguyên mẫu “Experiment O” âm thanh khó hiểu được đặt trần tại đây. Thiết kế truyền thống có sự giống nhau kì lạ với động cơ của British Villiers.
Trong khi hộp số chỉ cho phép hai tốc độ, các bánh xe được chú ý nhiều hơn và Innocenti thử cả hai bản có đường kính 6 và 7 inch. Khung bao gồm một xà rầm trung tâm khung thép để hỗ trợ toàn bộ trọng lượng và và sự vặn xoắn mà scutơ gánh chịu trên đường. Toàn bộ cấu trúc này cũng hình thành kiểu cách ngoài tấm ốp thân bọc bình xăng, hộp đựng đồ, và động cơ.
Thậm chí phuộc trước dùng thép ép được hàn điện cho kết cấu của nó, giống như nguyên mẫu trước đây. Bánh trước và vỏ theo mẫu các bánh ở máy bay nhẹ. Tuy nhiên bánh sau lấy từ công nghệ xe máy cơ bản, nhưng đổi mới sức nén của lò so thay cho nhíp đinh ốc truyền thống.
Trong khi việc thử nghiệm nguyên mẫu mới vẫn tiếp tục, Innocenti sau cùng đã có thể trở về nhà máy ở Milan để khảo sát lại tình trạng máy móc chỉ một vài ngày trước khi kết thúc chiến tranh. Innocenti ngạc nhiên khi hầu hết nhà xưởng đã bị biến thành đống đổ nát do bom của Quân đồng minh ngày 30/4/1944. Hơn nữa, hầu hết các máy móc đã hoàn toàn bị gỉ bởi mưa do mái thủng, hoặc bị hỏng không thể sửa chữa từ đợt rút lui của quân đội Đức.
Nếu điều đó không đủ để làm nản lòng Innocenti, quân đội Đồng Minh còn tuyên bố rằng toàn bộ nhà máy đã thuộc về quyền sử dụng của quân đội. Ferdinando Innocenti vẫn không nhụt chí mặc dù mọi thứ còn lại dường như vô giá trị. Sau cuộc chiến kéo dài, ông vẫn có thể lấy lại nhà máy và xây dựng lại trên nền cũ.
Trong nửa đầu năm 1946, lúc Piaggio sẵn sàng cho ra đời Vespa, thì cuối cùng Innocenti đã có thể hoàn toàn vận hành nhà máy của ông. Ferdinando Innocenti lập tức bắt đầu thay đổi toàn bộ dây chuyền nhà máy để sản xuất xe scooter mới. Thậm chí sau các giai đoạn bắt đầu của dự án scooter, ông hình dung việc áp dụng dây chuyền lắp ráp ô tô cho việc sản xuất đầy đủ quy mô của xe scooter. Chỉ thông qua sản lượng khổng lồ của sản phẩm mới có thể làm cho Innocenti hi vọng để giữ giá xe scooter trong tầm tay của đại công chúng.
Trong khi nhà máy đang được sửa sang, Innocenti chớp lấy cơ hội để chuyển trụ sở tạm thời từ Rome đến Milan, tại tòa nhà mang tên “Centro Studi”.
Ngày 1/1/1947, bản thiết kế Lambretta tipo 2 chỉ ra sự cơ bản được thiết lập như thế nào và thậm chí có một vài lỗi về vấn đề cơ khí. Thiết kế bộ sang số mới lạ có thể thay đổi toàn bộ để rút ngắn thời gian sản xuất. Hộp chứa đồ, bảng sau, mã giữ bảng đăng kí, và bộ giảm thanh sẽ giữ lại theo thiết kế gốc.
Sau vài tháng thử nghiệm liên tục, ma-két của “Experiment O” đã được chuẩn bị để mang đến cho Ferdinando Innocenti kiểm tra. Cuối cùng, nguyên mẫu mới là đúng hướng và chỉ cần một chút tác động sau đó sẽ làm cho scooter có ảnh hưởng hơn.
Sau khi nghiên cứu kĩ lưỡng, việc tối giản luôn được coi là tốt nhất và căn bản nhất. Bằng việc tháo bỏ tất cả các tấm che, thì vẻ đẹp của động cơ, bình xăng và hộp đựng đồ được phô ra. Ý tưởng này là sự cách tân từ thiết kế của Vespa – Piaggio khi họ cố gắng bọc kín toàn bộ hệ thống cơ khí bên trong.
Bước tiếp theo những thay đổi này, “Experiment 2” thực hiện ngay trên các bảng vẽ, thiết kế trong gần một năm cho đến khi thành sản phẩm vào tháng 10 năm 1947. Ferdinando Innocenti đã dựng lên một bệ dài đặc biệt trong văn phòng của ông để lắp ráp những mô hình mới của “Experiment 2”, vì vậy ông có thể kiểm tra về tất cả những thay đổi diễn ra của quá trình.
Trong khi chờ đợi sản phẩm ra đời, những người làm công việc quảng cáo của Innocenti đang rất bận rộn về vấn đề tên và giá đề phòng cho sự ra đời của scooter mới. Thẻ ghi giá tiền có thể là 135.000 lia Ý. Những người quảng cáo đã đặt tên cho “Experiment 2” là “Lambretta m” – chữ “m” thay cho “motorscooter” – xe scooter.
Tại sao lại là Lambretta? Theo tờ báo Innocenti chính thức Notizario Lambretta Tập 1 số 4, “Lambretta là tên hiệu của một con suối nhỏ chảy qua nhà máy Innocenti. Con suối nhỏ này ở đây như một kẻ lang thang bé nhỏ không có bất kì hình tượng nào về nó hoặc trận chiến nào trên đó, có lẽ đó là lí do tại sao Treccani đã quên hẳn sự tồn tại của nó. ‘Lambro’ là tên một con sông nhỏ bé chảy trên vùng đồng bằng Pian del Rancio ở thung lũng Val Sassina và sau dòng nước chảy xiết chảy vào Hồ Pusiano. Từ đây, nước của Alserio kết hợp với Lambro và chảy vào Monza và sau đó mở rộng qua khu vực Lambrate của Milan và lượn quanh các nhà kho của chúng tôi và cuối cùng sau 130km chảy về đích của nó là sông Po nổi tiếng”.
Để kích cầu cho Lambretta, một chiến dịch quảng cáo vô tuyến khôn khéo đã được chuẩn bị để quảng cáo hàng ngày vào lúc 8:35 tối tại khắp các kênh RAI của Ý. “Bây giờ là 8:35! Thời gian dành cho Lambretta!”.
Thậm chí trong các chương trình quảng cáo, Innocenti đã bao hàm sự thay đổi mạnh mẽ trong đó quảng cáo một loại xe được cơ giới hóa chưa từng được sản xuất. Không có một công ty xe máy hoặc xe scooter nào xuất phát như Innocenti đang làm, họ dám cá rằng hình ảnh thiết kế trên chiếc scooter sẽ khiến người ta nhìn không chớp mắt.
Sau một vài tháng của chiến dịch quảng cáo, tính tò mò của công chúng được khêu gợi. Hàng trăm lá thư gửi đến tạp chí xe máy yêu cầu những thông tin chính xác về mẫu mã mới này, nhưng không một thư nào được trả lời. Các đặc điểm kĩ thuật và cơ khí chính xác của Lambretta được giữ bí mật, và Innocenti coi toàn bộ dự án như bí mật hàng đầu để tránh bị bắt chước và cũng để xây dựng sự nôn nóng.
Bất chấp sự đề phòng trước để tránh rò gỉ dự án, một tạp chí ôtô ngoài Milan đã xuất bản bức phác họa thô về Lambretta vào tháng 2.1947. “Tin sốt dẻo” này đã có được bởi một tạp chí xe máy Ý Motoclismo mở rộng thiết kế qua Ý bắt Innocenti phát hành và phát biểu chính thức sự phủ nhận rằng bản vẽ trên thực tế là Lambretta mới. Game này tạo một hành động công khai đối với Innocenti khi bản vẽ thực sự rất giống với Lambretta tại thời điểm đó. Bản vẽ phác có thể được làm bởi một công nhân nhà máy Innocenti người đã nhìn thấy nguyên mẫu, không phải do một nhà báo tưởng tượng bằng việc nghiên cứu.
Tuy nhiên Innocenti đã công bố sớm quá khi Vespa của Piaggio sẵn sàng tại các gian trưng bày ở Ý. Công chúng đã cảm thấy mệt khi chỉ được nghe những quảng cáo về một scooter mà đến thời điểm đó thậm chí họ nghi ngờ về sự tồn tại của nó. Không may với Innocenti, Lambretta vẫn cần một vài tháng nữa để hoàn thành dây chuyền. Để thỏa mãn công chúng và các tạp chí muốn có dòng tít hấp dẫn hoặc ít nhất có tấm ảnh, Innocenti quyết định trưng bày nguyên mẫu mới bằng gỗ của Lambretta. Đồng thời, nguyên mẫu gỗ của xe tải mini 3 bánh được trưng bày, thành 4 phiên bản khác nhau.
Và rồi Lambretta đã xuất hiện, nhưng không được đáp trả bởi sự nhiệt tình của công chúng, bởi sau tất cả các chiêu thức quảng cáo rầm rộ, điều mà mọi người mong chờ là một chiếc xe sang trọng đẹp, không phải là chiếc scooter nhỏ xíu trông như đồ chơi của trẻ con hơn là cho người lớn. Tuy nhiên, những biến đổi lớn thường dễ bị nghi ngờ và gièm pha, chiếc Lambretta nhỏ bé này cũng không ở ngoại lệ.
(đón xem kì 4)

7